آتشکده گره کازرون

آتشکده گره کازرون

آتشکده گره یکی از دیدنی های شیراز و کازرون است که در نزدیكی روستای بالاده در شهرستان كازرون، میان شاپور تا فیروزآباد بنا شده است، در گستره ای كه آن را می توان پایتخت ساسانیان و یا سرآغاز شكل گیری ساسانیان به شمار آورد. آتشكده ی جره را از سنگ و ملات گچ ساخته اند و می گویند كه این آتشكده یكی از ده آتشكده ای است كه به دستور «مهرنرسی»، وزیر بهرام پنجم، ساخته شده است.البته یكی از چیزهای دیگری كه باید درباره ی این آتشكده دانست این است كه آتشكده ی جره در جایی و در مكانی بنا شده كه از نگاه تاریخی پیشینه ای بسیار دارد به ویژه در زمان ساسانیان.

آتشکده ی جره که مورد علاقه گردشگران تور شیراز است، را با سنگ های تراش خورده و با نمایی محدب به بلندای(:ارتفاع) ١٤ متر، بنا گذاشته اند. درگاه هایی گسترده و سقفی با معماری ویژه دارد كه بی گمان از برجستگی های این آتشکده است هرچند كه سال هاست آتشی در آن، زبانه نمی كشد اما شكوهش را باید دید. آتشکده جره را با سنگ­های تراش خورده و با نمایی محدب بنا نهاده ­اند. وجود درگاه­های وسیع و شکل خاص سقف آن نیز از دیگر ویژگی­های خاص معماری آن محسوب می­شود.

بسیاری بر این عقیده ­اند که آتشکده جره یکی از چارطاق­های اربعه­ ی معروف است که توسط «مهرنارسه» (یکی از قدرتمندترین و متنفذترین شخصیت­ها در میان بزرگان عصر ساسانی) بنا نهاده شده است. طبق مستندات تاریخی مهرنارسه در جره و دشت بارین (برخی معتقدند همان دشت­برم) بناهای متعدد و باشکوهی را برپا کرد و آتشکده­ای را نیز در «آب­روان» که تا چند قرن پس از انقراض ساسانیان هنوز برپا بود، ساخت. همچنین وی در نزدیکی همان منطقه چهار ده دیگر را آباد کرد و در هر کدام از آنها آتشکده­ای را بنا نهاد و یکی را به نام خود («فرامرزاورخذایا» (خداوندا مرا بالا ببر)) نامید و سه آتشکده­ی دیگر را به نام سه تن از فرزندانش نامگذاری نمود. «کارداران» واقع در منطقه­ی فراشبند، «ماگشنسپان» واقع در نزدیکی کازرون و «زروانداذان» در منطقه­ی جره، آتشکده­ هایی هستند که مهرنارسه بنا نهاد و بنا بر اعتقاد بسیاری از باستان­شناسان چهارطاقی­ های موجود در فراشبند و کازرون و جره همان آتشکده­های این شخص متنفقذ دوران ساسانی هستند.

آتشکده جره صرفنظر از کاربرد چهارطاقی به عنوان آتشکده یا هر نام دیگر، سازوکار خاص تقویمی و گاهشماری جالب توجهی دارد. با بررسی و شناخت بهتر این سازوکار به وضوح درمی­ یابیم که ساخت چنین بناهایی نشانه­ای است از دانش و علوم دقیق در ایران­ باستان، دانشی که در طی هزاران سال به جای آنکه بر آن افزوده شود، از یادها رفته و به فراموشی سپرده شده است.

 

تور شیراز...